Чингис Хаан банк

Чингис Хаан банк нь Монголбанкны тусгай зөвшөөрлийн дор ажилладаг Монголын арилжааны банк юм. Монголбанкны зөвшөөрлийн бүртгэлд 21 дүгээр гэрчилгээ, 21 дүгээр бүртгэлтэйгээр 2003 оны 10 дугаар сарын 31-ний өдрөөр бүртгэгдсэн. Банк өөрийн вэбсайтдаа 2001 оны 5 дугаар сарын 18-нд үүсгэн байгуулагдсан гэж бичсэн байдаг.

Тус банк иргэд, аж ахуйн нэгжид хадгаламж, харилцах, зээл, карт, гадаад төлбөр тооцооны үйлчилгээ үзүүлдэг. Төв байр нь Улаанбаатар хотын Хан-Уул дүүрэгт, Үйлдвэрийн Энгельсийн гудамжны Life Tower байранд байрладаг. Салбар, нэгжүүд нь Улаанбаатар, Сэлэнгэ, Өмнөговьд байдаг гэж банк мэдээлсэн боловч салбарын нарийн тоог нийтлээгүй.

Нийт активын хэмжээгээр Чингис Хаан банк нь Монголын 12 арилжааны банкны хамгийн жижиг нь юм. Банкны санхүүгийн болон зохистой харьцааны үзүүлэлтүүд нь зохицуулагчийн шаардлагыг хангахгүй байгаа тул энэ банктай харилцахаар бол доорх “Хэмжээ, зах зээлийн байр суурь” болон “Анхаарах зүйл” хэсгийг заавал уншина уу.

Түүх

Банкны өөрийн танилцуулгад тус банкийг 2001 оны 5 дугаар сарын 18-нд Монгол Улсын анхны 100 хувь гадаадын хөрөнгө оруулалттай банк болж байгуулагдсан гэж бичсэн. Үйл ажиллагаа эрхлэх зөвшөөрлийг Монголбанкны Ерөнхийлөгчийн 2000 оны 375 дугаар тушаалаар олгосон гэж мөн дурдсан байна. Монголбанкны одоогийн зөвшөөрлийн бүртгэлд заасан огноо нь 2003 оны 10 дугаар сарын 31 бөгөөд эдгээр хоёр огноо зөрж байгааг анхаарах хэрэгтэй.

2015 оноос эхлэн банк 100 хувь үндэсний хөрөнгө оруулагчтай болсон гэж банк мэдэгдсэн. Хувьцаа эзэмшигчдийн нэрийг банк нийтэд зарлаагүй байна.

2024 оны 8 дугаар сарын 29-нд УИХ-ын Төсвийн байнгын хорооны хуралдаанаар тус банкны байдал хэлэлцэгдсэн. Хуралдаан дээр Монголбанкны төлөөлөл банкны зохистой харьцааны шалгуур үзүүлэлтүүд гурван жилийн турш зөрчигдсөөр байгааг хүлээн зөвшөөрч, банкийг тайлан тэнцлээ багасгаж, барьцаа хөрөнгөө борлуулан өр төлбөрөө барагдуулахыг шаардаж байгаагаа хэлсэн. Мөн хуралдаанд Нийгмийн даатгалын санд ойролцоогоор 96.5 тэрбум, Эрүүл мэндийн даатгалын санд 30.9 тэрбум төгрөгийн төлбөр барагдаагүй байгаа тухай дурдсан.

2026 оны 7 дугаар сарын 23-нд Европын Холбооны Зөвлөл ОХУ-ын эсрэг чиглэсэн 21 дэх багц хоригоо баталсан бөгөөд уг багцад Чингис Хаан банкийг хамруулсан. Банкинд 2026 оны 8 дугаар сарын 13-наас эхлэн гүйлгээний хориг (transaction ban) үйлчилж эхэлсэн. Монголбанк 2026 оны 7 дугаар сарын 24-ний мэдэгдэлдээ уг арга хэмжээ нь зөвхөн тус банкинд хамаарч буйг, Монголын банкны системд системийн эрсдэл учруулахгүй гэдгээ мэдэгдсэн.

Үйл ажиллагаа, үйлчилгээ

Банк өөрийн вэбсайтдаа иргэд, байгууллагад чиглэсэн дараах үйлчилгээг зарласан байна.

• Иргэдийн банк: Хадгаламж, харилцах данс, картын үйлчилгээ.
• Зээл: Иргэд болон бизнес эрхлэгчдэд зориулсан зээл.
• Байгууллагын банк: Харилцах данс, төлбөр тооцоо, бизнесийн үйлчилгээ.
• Гадаад төлбөр тооцоо: Гадаад гуйвуулга. Банк Өвөр Монголын банк, Хятадын банк (Bank of China), Хятадын барилгын банк (China Construction Bank)-тай корреспондент харилцаатай гэж мэдээлсэн.
• Валют арилжаа: Гадаад валютын худалдан авах, борлуулах ханшийг вэбсайтдаа нийтэлдэг.
• Санхүүгийн зөвлөх үйлчилгээ: Банк тусдаа хуудсаар санхүүгийн зөвлөх үйлчилгээ санал болгодог.

Хадгаламж, зээлийн хүү

Банкны нийтэлсэн хадгаламж, зээлийн хүүг доор жагсаав. Эдгээр хүү өөрчлөгдөж болзошгүй тул гэрээ байгуулахын өмнө банкнаас тухайн өдрийн нөхцөлийг тодруулна уу.

Дижитал үйлчилгээ

Банк “Интернэт банк” нэрээр цахим банкны үйлчилгээ үзүүлдэг бөгөөд хаяг нь ebank.ckbank.mn. Банкны вэбсайтаас тусдаа нэртэй гар утасны аппликейшны талаарх баталгаатай мэдээлэл олдсонгүй. Салбар нэгжийн тоо, АТМ-ийн тоог банк нийтлээгүй байна; холбоо барих хуудсанд зөвхөн төв байрны хаяг (Улаанбаатар, Хан-Уул дүүрэг, Life Tower) болон 7510-5555 дугаар байршуулсан байна.

Удирдлага, өмчлөл

Банк 2015 оноос 100 хувь үндэсний хөрөнгө оруулагчтай болсон гэж мэдэгдсэн ч хувьцаа эзэмшигчдийн нэр, эзэмшлийн хувийг нийтэд ил болгоогүй байна. Банкны “Удирдлага” хуудсанд Төлөөлөн удирдах зөвлөлийн дарга, хараат бус гишүүнээр Д.Чимэддагва, гишүүдээр Я.Түвдэндорж, Ш.Бүтэд, Д.Батаа, Ц.Баярсайхан, Г.Ганбат нарыг жагсаасан. Гүйцэтгэх захирал нь Э.Ганзориг, санхүү хариуцсан дэд захирал Э.Хасар, үйл ажиллагаа хариуцсан дэд захирал Г.Булган гэж заасан. Эдгээр хүмүүс хэзээ томилогдсоныг банк нийтлээгүй тул огноог энд бичээгүй болно.

Хэмжээ, зах зээлийн байр суурь

Банкны сүүлд нийтэлсэн улирлын санхүүгийн тайлангаар нийт актив нь 292.5 тэрбум төгрөг (2024 оны 9 дүгээр сарын 30-ны байдлаар) байсан. Түүнээс хойш банк улирлын тайлангаа шинэчлээгүй тул энэ тоо хуучирсан байж болзошгүй. Энэ цувралын өөр банкны хуудсанд дурдсан активын дүнгүүд өөр өөр огноонд тулгуурласан тул банк хооронд яг таг харьцуулахад тохиромжгүй.

Мөн тайланд нийт өр төлбөр 287.0 тэрбум, өөрийн хөрөнгө 9.5 тэрбум төгрөг, татварын өмнөх алдагдал 708 сая төгрөг гэж тусгасан байна.

Банкны өөрийн нийтэлсэн “Банкны зохистой харьцаа” хуудсанд өөрийн хөрөнгө болон эрсдэлээр жигнэсэн активын зохистой харьцаа (капиталын хүрэлцээ) 1.2 хувь байгааг харуулсан бөгөөд энэ нь Монголбанкны тогтоосон 12 хувийн шаардлагаас эрс доогуур байна. Нэгдүгээр зэрэглэлийн өөрийн хөрөнгийн харьцаа мөн 1.2 хувь (шаардлага 9 хувиас дээш), төлбөр түргэн гүйцэтгэх чадварын үзүүлэлт хасах 7.0 хувь (шаардлага 25 хувиас дээш) гэж тус хуудсанд бичсэн байна. Өөрөөр хэлбэл банк өөрийн тайлангаараа капиталын хүрэлцээ болон төлбөрийн чадварын шалгуурыг хангахгүй байгаагаа харуулж байна. Иймд энэ банкинд мөнгө байршуулахаар бол банкны одоогийн зохицуулалтын байдлыг Монголбанк болон банкнаас урьдчилан тодруулахыг зөвлөж байна.

Анхаарах зүйл

• Банкны өөрийн нийтэлсэн зохистой харьцааны үзүүлэлтүүд (капиталын хүрэлцээ 1.2%, төлбөр түргэн гүйцэтгэх чадвар -7.0%) нь зохицуулагчийн шаардлагыг хангахгүй байна. Хадгаламж байршуулахаас өмнө банкны одоогийн байдлыг шалгаарай.
• 2026 оны 7 дугаар сарын 23-нд батлагдсан ЕХ-ны 21 дэх хоригийн багцад тус банк орсон бөгөөд 8 дугаар сарын 13-наас гүйлгээний хориг үйлчилж байна. Энэ нь гадаад руу хийх шилжүүлэг, валютын гүйлгээнд саад учруулж болзошгүй.
• Банкин дахь мөнгөн хадгаламжийн даатгалын тухай хуулийн 8.1 дүгээр зүйлээр нэг банкин дахь нэг хадгаламж эзэмшигчийн нийт 20 сая хүртэлх төгрөгийн хадгаламж даатгалд хамрагддаг. Үүнээс дээш дүн даатгалгүй.
• Банкны сүүлийн улирлын санхүүгийн тайлан 2024 оны III улиралынх бөгөөд түүнээс хойш шинэчлэгдээгүй. Шийдвэр гаргахдаа хуучин тоонд бүрэн найдаж болохгүй.
• Зээлийн хүүг сарын хувиар зарласан бол жилийн хүүг гаргахын тулд 12-оор үржүүлж, шимтгэл, даатгалын зардлыг нэмж тооцоолоорой.

Ашигласан эх сурвалж

• Чингис Хаан банк — Банкны танилцуулга
• Чингис Хаан банк — Банкны зохистой харьцаа
• Чингис Хаан банк — Улирлын санхүүгийн тайлан
• Чингис Хаан банк — Удирдлага
• Монголбанк — Банкны үйл ажиллагаа эрхлэх зөвшөөрлийн гэрчилгээтэй банкууд
• ikon.mn — УИХ-ын Төсвийн байнгын хорооны хэлэлцүүлэг, Чингис хаан банк (2024.08.29)
• itoim.mn — Чингис хаан банк ЕХ-ны хоригт орсон тухай (2026.07.28)
• Global Trade and Sanctions Law — EU 21st Sanctions Package
• Банкин дахь мөнгөн хадгаламжийн даатгалын тухай хууль