Private wealth

Баялгийг орлоготой хэн ч бүтээх боломжтой.

Залуу насанд таны хамгийн том хөрөнгө бол банкны данс биш — та өөрөө юм. Тиймээс амьдралын аль үе шатанд байгаагаас хамааран санхүүгийн стратегиа өөрчлөх нь баялаг бий болгох хамгийн ухаалаг зам юм.

Диверсификаци нь санхүүгийн ертөнцийн цорын ганц “үнэгүй өдрийн хоол” юм — өгөөжөө бууруулахгүйгээр эрсдэлээ бууруулж болдог цорын ганц арга. Гэвч зөвхөн олон зүйл эзэмшихэд хангалтгүй — эдгээр хөрөнгүүд хэрхэн хоорондоо хөдөлдгийг ойлгох нь чухал.

Татвар бол хөрөнгө оруулалтын “нуугдмал зардал” юм — жилийн 2–3 хувийн татварын ачаал нь 20–30 жилийн хугацаанд хөрөнгийн эцсийн дүнд асар их зөрүүг бий болгодог. Татварыг мэдэж, зохистойгоор удирдах нь хууль ёсны хамгийн хүчтэй санхүүгийн стратегийн нэг юм.

Тэтгэврийн хуримтлал бол “нэг л өдөр хийнэ” гэж хойшлуулж болох зүйл биш — хойшлуулсан таван жил бүр нийлмэл хүүний хүчийн тусламжтайгаар эцсийн хуримтлалаас асар том хэсгийг авч явдаг. Монгол хүний хувьд улсын тэтгэврийн систем дан ганц хангалтгүй тул хувийн стратеги нь заавал биш, зайлшгүй юм.

Хөрөнгө оруулалтын хамгийн том дайсан нь зах зээл биш, та өөрөө юм. Сэтгэл зүйн хэв шинжүүдийг мэдэж, таньж, нэрлэж чадах хүн тэдгээрийн хохирогч болох магадлал хамаагүй бага байдаг.

Монгол хөрөнгө оруулагч дотоодын MSE дээр хязгаарлагдахгүй — дэлхийн хамгийн том зах зээлүүдэд хялбархан нэвтрэх боломж бодит байдалд бий болсон. Гэвч дотоодын болон гадаадын зах зээл тус бүрийн давуу тал, эрсдэл, бодит нэвтрэх арга замыг тодорхой мэдсэнийхээ дараа л ухаалаг стратеги боловсруулах боломжтой.

Мэдлэг бол боломж, үйлдэл бол өөрчлөлт. Эдгээр 8 хичээлийг дуусгасны дараа таны дараагийн алхам нь ном унших биш — өөрийн санхүүгийн тоглоомын дэвтрийн анхны хуудсыг бичиж эхлэх явдал юм.