Салбартаа тэргүүлэгч, шилдэг компаниуд олон нийтийн болох (IPO хийх) шийдвэр гаргахдаа өөрсдийн бизнесийн хэтийн зорилго болон одоогийн хувьцаа эзэмшигчдийнхээ эрх ашгийн үүднээс бүх “давуу” болон “сул” талуудыг маш нарийн жинлэж үздэг. Энэ нь зөвхөн хөрөнгө татах төдийгүй компанийн ирээдүйн засаглал, үйл ажиллагааны хэв маягийг бүхэлд нь өөрчилдөг шийдвэр юм.
Олон нийтийн статус ба түүний өгөөж
Нээлттэй хувьцаат компани (ХК) болох нь үнэт цаас гаргагчид санхүүгийн байдлаа урт хугацаанд бэхжүүлэх боломжийг олгодог. Хамгийн том давуу талуудын нэг нь компани M&A (Mergers and Acquisitions – Компаниудыг нэгтгэх, нийлүүлэх) хэлцэл хийхэд бэлэн мөнгөнөөс гадна өндөр хөрвөх чадвар бүхий “валют” буюу өөрийн компанийн үнэ цэнэтэй хувьцааг төлбөрийн хэрэгсэл болгон ашиглах боломжтой болдог явдал юм. Мөн удирдлагын баг болон гол ажилтнуудаа хувьцааны опционоор урамшуулах үр дүнтэй механизмыг бүрдүүлэх, бизнесийн өсөлтийн хурдац болон инновацийн үйл ажиллагааг дэмжих хөрөнгө татах зэрэг олон үүд хаалга нээгдэнэ. Түүнчлэн компанийн нэр хүнд өсөж, санхүүжилт татах шинэ арга хэрэгслүүдтэй болохоос гадна, зах зээл дээрх бусад ижил төстэй нээлттэй компаниудтай өөрсдийгөө шууд харьцуулах, бодитоор үнэлүүлэх боломж бүрддэг байна.
Болзошгүй сорилт ба эрсдэлүүд
Харин IPO хийхтэй холбоотой потенциал сул талууд болон сорилтуудад компанийн нийт өмчлөлд үндсэн хувьцаа эзэмшигчийн (үүсгэн байгуулагчийн) эзлэх хувь хэмжээ буурах, бизнесийн дотоод мэдээллийн нууцлал тодорхой хэмжээнд алдагдах, удирдлагын багийн бие даан шийдвэр гаргах эрх чөлөө хязгаарлагдах зэрэг асуудлууд ордог. Үүнээс гадна СЗХ болон Хөрөнгийн Биржийн өмнө зах зээлд тогтмол тайлагнах хуулийн шаардлага үүсэх, олон нийтийн компани болох болон үйл ажиллагаагаа хэвийн явуулахад шаардлагатай нэмэлт зардлууд гарах, шинээр орж ирсэн хувьцаа эзэмшигчдийн зүгээс шахалт, дарамт ирэх, мэдээллийн ил тод байдлыг хангах илүү хатуу стандартуудыг мөрдөх зэрэг хариуцлагууд нэмэгддэг.
Нээлттэй компани болохын Давуу болон Сул талуудын харьцуулалт
Бизнесийн байгууллагууд шийдвэр гаргахын өмнө доорх хүснэгтэд заасан хүчин зүйлсийг харьцуулан үнэлдэг байна.
| Давуу талууд (Боломжууд) | Сул талууд (Сорилтууд ба Зардлууд) |
| Санхүүжилтийн хүртээмж: Хувьцаа болон бонд гаргах замаар хөрөнгийн зах зээлээс санхүүжилт татах үйл явц илүү хялбар болно. | Засаглалын хариуцлага: Корпорацийн сайн засаглалыг хэрэгжүүлэх, мөрдөх хатуу үүрэг хариуцлага бий болно. |
| Хөрвөх чадвар: Хувьцааны эргэлт, арилжаа илүү уян хатан болно (өдөр тутмын үнийн санал, үнэлгээтэй болно). | Ил тод байдал: Мэдээллийг нийтэд нээлттэй болгох, тайлагнах маш нарийн бөгөөд хатуу шаардлагуудтай тулгарна. |
| Брэндийн нэр хүнд: Хэрэглэгчид болон харилцагчдын сонирхол татах байдал өсөж, брэндийн танигдалт, эерэг имиж бүрдэнэ. | Хяналт хуваагдах: Компанийн шийдвэрт нөлөөлөх, санал өгөх эрхтэй шинэ хөрөнгө оруулагчид орж ирнэ. |
| M&A-ийн хэрэгсэл: Хувьцаагаа M&A (нэгтгэл, худалдан авалт) зах зээл дээр төлбөрийн хэрэгсэл (валют) болгон ашиглах боломжтой болно. | Үйл ажиллагааны зардал: Нээлттэй (публик) компани байх статустай холбоотой байнгын нэмэлт зардлууд гарна. |
| Эрсдэлийн солонгоруулалт: Одоогийн хувьцаа эзэмшигчид (үүсгэн байгуулагчид) хөрөнгөө төрөлжүүлэх, эрсдэлээ хуваарилах боломж нээгдэнэ. | IPO-ийн шууд зардал: Анхдагч зах зээлд хувьцаа гаргах үйл явцтай (листинг, андеррайтер, хууль г.м) холбоотой нийт зардлууд. |
| Хүний нөөцийн давуу тал: Шилдэг, өндөр үнэ цэнтэй ажилтнуудыг татах, ажилд авах, урамшуулах илүү өргөн боломж бүрдэнэ. | Хөрөнгө оруулагчидтай харилцах (IR): Хөрөнгө оруулагчидтай харилцах харилцааг хөгжүүлэх зэрэг цаг хугацаа шаардсан шинэ чиг үүргүүд нэмэгдэнэ. |
| Түлхүүр боловсон хүчнээ тогтоох: Хувьцаанд суурилсан урт хугацааны урамшууллын хөтөлбөрүүдийн тусламжтайгаар компанийн гол хүмүүсийг тогтоон барина. | Олон нийтийн хүлээлт: Зах зээл болон хөрөнгө оруулагчдын хүлээлтэд нийцэж, амлалтаа биелүүлж ажиллах байнгын шаардлага тулгарна. |